مزگەوتی گەورەی سلێمانی (کە بە مزگەوتی کاک ئەحمەدی شێخیش دەناسرێت)، دێرینترین و دیارترین شوێنی ئایینی و مێژووییە لە ناوەندی شاری سلێمانی. مێژووی دروستکردنی ئەم مزگەوتە هاوتایە لەگەڵ تەمەنی خودی شارەکە، بە جۆرێک تەنها ساڵێک دوای بنیاتنانی سلێمانی دروست کراوە و لە ئێستادا وەک شوێنەوارێکی فەرمی و نیشتمانی تۆمار کراوە.rnمزگەوتەکە خاوەن ناسنامەیەکی دەوڵەمەندی مێژوویی و کۆمەڵایەتییە و بەسەر ئەم تەوەرە سەرەکییانەدا دابەش دەبێت:rnrn١. بنیاتنان و مێژووrnrn• دروستکەر: لە ساڵی ١٧٨٤ - ١٧٨٥ز لەسەر دەستی ئیبراهیم پاشای بابان (بنیاتنەری شاری سلێمانی) دروست کرا، دوای ئەوەی پایتەختی میرنشینەکەی لە قەڵاچوالانەوە گواستەوە بۆ سلێمانی.rn• یەکەم مامۆستا: شێخ مارفی نۆدێ یەکەم سەرپەرشتیکار و مامۆستای مزگەوتەکە بوو. ئەو قوتابخانەی زانستی (غەزایی) لە قەڵاچوالانەوە گواستەوە بۆ ناو ئەم مزگەوتە.rn• یەکەم منارە: لەسەر بڕیاری سوڵتانی عوسمانی (سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم) لە ساڵی ١٣٠٨ی کۆچیدا یەکەم منارەی بۆ دروست کرا. لە ئێستادا مزگەوتەکە خاوەنی ٢ منارەیە.rnrn٢. ناوەندێکی زانستی و کۆمەڵایەتیrnrn• حوجرە و فێربوون: لە سەردەمی کۆندا، لێرە منداڵان و فەقێکان فێری خوێندن و نووسین، قورئانی پیرۆز، و زانستە شەرعییەکان دەکران پێش ئەوەی قوتابخانەی مۆدێرن سەرهەڵبدات.rn• پەناگەی هەژاران (خواردنگە): مزگەوتەکە بەوە ناسراوە کە ڕۆژانە خوانی بێبەرامبەر پێشکەشی نەداران و ڕێبواران دەکات. لە ڕۆژانی ئاساییدا ٥٠٠ بۆ ٦٠٠ کەس، و لە ڕۆژانی هەینی و مانگی ڕەمەزاندا خوانی زیاتر لە ١٥٠٠ تا ٣٠٠٠ کەس ئامادە دەکات.rn• ڕووبەر: گشتیی ڕووبەری مزگەوتەکە و حەوشە و بەشەکانی نزیکەی ٧٠٠٠ مەتر چوارگۆشەیە.rnrn٣. مەزار و کەسایەتییە نێژراوەکانrnrnئەم مزگەوتە گرنگییەکی ڕۆحیی تایبەتی هەیە، چونکە چەندین کەسایەتیی مەزنی مێژوویی و ئایینیی تێدا نێژراون، لەوانە:rn• کاک ئەحمەدی شێخ (کەسایەتی ناوداری ئایینی و ڕێبەر لە شێخانی بەرزنجە).rn• شێخ مەحمودی حەفید (نەمر) (پێشەوای شۆڕشی کورد و مەلیکی کوردستان